Roman „Nana“ Emila Zole ostao je jedno od najpoznatijih dela naturalizma. Priča o lepoti, moći, novcu i moralnom posrnuću društva i danas izaziva pažnju.

Roman Emila Zole o društvu i požudi

Zolin roman „Nana“ govori o ljudskoj požudi i društvu u kojem gotovo sve ima svoju cenu. Glavna junakinja je fatalna zavodnica koja pokušava da pobegne od siromaštva. Ipak, životne okolnosti i njena priroda stalno je vraćaju na margine. Za razliku od Dimine „Dame sa kamelijama“, Nana je svesna svog položaja. Ona razume nepravdu koju trpi kao žena sa društvene margine. Ne skriva da bogate muškarce koristi zbog novca. Istovremeno, odbija da prihvati njihovu nadmoć u svetu kojim dominiraju.

Lepota koja donosi moć

Nanina lepota postaje njeno najjače oružje. Njena plava kosa, izgled i harizma privlače muškarce iz najviših društvenih krugova. Ona je neuspešna glumica u pariskom pozorištu. Međutim, najveću ulogu ostvaruje van scene kao jedna od najpoznatijih kurtizana svog vremena. Pred njenim vratima čekaju upravnik pozorišta, bogati bankar, grof i mladi aristokrata. Nana živi za svog sina, ali ga zbog načina života ostavlja na čuvanju kod rodbine. Jedina osoba koja joj iskreno želi dobro jeste njena sobarica i savetnica.

Uspon i pad glavne junakinje

Zahvaljujući bogatim ljubavnicima, Nana živi luksuzno. Njihov uticaj joj omogućava i uspeh u pozorištu. Njen pad počinje kada se zaljubljuje u kolegu glumca. Odriče se dotadašnjeg života i novca koji joj je donosio sigurnost. Ubrzo shvata da ljubav bez novca ne donosi sreću. Umesto podrške, dobija nasilje, poniženje i izdaju. Nana uspeva da se vrati starom načinu života. Uz pomoć svog uticaja ponovo dobija glavnu ulogu u predstavi. Grof koristi veze, novac i poznanstva kako bi joj otvorio vrata uspeha. Nana ponovo osvaja društvo, ali ne menja svoje ponašanje. Ponovo zavodi bankara i mladog aristokratu. Njena neumerenost vodi je ka novom propadanju. Smrt njenog sina predstavlja poslednji udarac. Nakon toga i sama oboleva od teške bolesti. Nana umire u bedi, dok Zola detaljno opisuje njeno fizičko propadanje. Roman se završava početkom rata Francuske i Pruske. Taj kraj predstavlja simboličnu kaznu društvu koje je izgubilo moralne vrednosti.

Predstava „Nana“ u Madlenijanumu

Savremeno društvo i danas ima slične probleme koje je Zola opisao. Zato ne čudi što je predstava „Nana“ već godinama na repertoaru pozorišta Madlenijanum. Predstava je nastala u režiji Ivane Vujić. Prvi put je izvedena 2019. godine. Nakon smrti legendarnog Vlaste Velisavljevića, koji je odigrao svoju poslednju ulogu, predstava je pretrpela izmene. Nova postava nastavila je izvođenje i danas je deo redovnog programa.

Nana na sceni

Ulogu Nane tumači Tamara Aleksić. Njena junakinja predstavljena je kao žena koju drugi posmatraju kroz njenu lepotu. Ipak, fatalnost lika ostaje više naglašena nego objašnjena. Nana nema dovoljno prostora da publici pokaže svoju unutrašnju borbu. Odnos sa glumcem i njihova ljubavna priča nisu dovoljno razvijeni. Zbog toga predstava ponekad deluje kao prepričavanje romana. Nanin završni monolog dolazi kasno da bi snažnije uticao na publiku. Većina drugih likova prikazana je karikaturalno. Posebno se izdvaja uloga sobarice koja upečatljivo donosi svoj karakter.

Glumačka postava predstave

NANA: Tamara Aleksić
GROF MIFA: Nebojša Kundačina
BORDENAV, direktor pozorišta: Nikola Rakočević
FOŠERI, kritičar i pisac: Rade Ćosić
ROZA MINJON, glumica: Borjanka Ljumović
OGIST MINJON, violinista: Bogdan Bogdanović
ŽORŽ IGON, mladi aristokrata: Vukašin Jovanović
STENER, bankar: Dimitrije Ilić
ZOE, služavka: Andrijana Đorđević
TRIKONKA, podvodačica: Vanja Milačić
FONTAN, glumac: Stojša Oljačić
LISA, glumica: Anja Orelj

Autor teksta – Tanja Krsmanović, Foto: Madlenianum