Besni Fok: Naselje čije neispričane priče osvajaju Beograd
Besni Fok, jedno od najzabačenijih naselja na Paliluli, nosi ime koje ne prestaje da izaziva radoznalost i pitanja.
Osnovano 1948. godine, ovo naselje, smešteno između Dunava i Tamiša, svoju istoriju vuče još od kraja 19. veka. U prošlosti, ovo područje naselili su banatski Nemci i Mađari, ali zbog čestih poplava, nisu tu ostali dugo. Naselje je tek nakon izgradnje sistema kanala, uoči Drugog svetskog rata, postalo trajno naseljeno.
Renovirana zgrada, nekada su živeli samci i porodice koje su radile u PKB, Foto: Marko Davidović
Naziv naselja “Besni Fok” nosi duboko ukorenjeno značenje koje se vezuje za istorijske poplave i specifičnu geografsku konfiguraciju. Reč “besni” najverovatnije potiče od čestih poplava koje su uništavale sve pred sobom, dok “fok” potiče od mađarske reči koja znači kanal ili preliv, odnoseći se na lokalni kanal koji je često preplavljivao područje. Ovaj naziv danas izaziva brojna pitanja, ali se često tumači kao simboličan prikaz nesigurnosti i divlje prirode ovog područja.
Foto: Sanja Grubanov
Besni Fok je jedno od najposećenijih naselja za ljubitelje prirode i ribarenja, ali i među onima koji žele da uživaju u mirnom okruženju, daleko od gradskog haosa. Iako je samo naselje prilično malo, ono nudi mnogo više nego što bi neko očekivao. Okruženo šumama, s brojnim sportskim terenima i školom, naselje ima sve što je potrebno za miran porodični život, ali i aktivan odmor. Tu su i dva jezera koja su savršena za ribarenje i rekreaciju.
Osnovna škola u Besnom Foku sa 18 đaka u svim razredima, Foto: Marko Davidović
Zanimljivo je da, uprkos malom broju stanovnika, Besni Fok ima bogatu tradiciju i prepoznatljivost među Beograđanima. Svake godine, naselje je domaćin tradicionalnog Prvomajskog uranka, uz logorsku vatru i razne sportske aktivnosti. Ovaj događaj, koji privuče i najmlađe i najstarije, postao je sinonim za zajedništvo i tradiciju.
Igralište u Besnom Foku, Foto: Marko Davidović
No, kao i mnoge druge beogradske periferije, Besni Fok ima svojih izazova. Loša komunalna infrastruktura je jedno od najvećih problema, a to se naročito odnosi na naselje Preliv, koje se nalazi u neposrednoj blizini. Sa lošim putevima, nedostatkom prodavnica, a čak i osnovne infrastrukture poput vodovoda, Preliv je jedno od najsiromašnijih naselja u ovom delu Beograda.
Nekadašnje gazdinstvo u Besnom Foku, Foto: Marko Davidović
Međutim, uprkos svim teškoćama, Besni Fok je i dalje tu, sa snažnim identitetom, tradicijom i verom u bolje sutra. Naselje se polako razvija, a ljudi se ponosno zadržavaju u svom malom kutku Beograda. Da li je ovo naselje postalo prepoznatljiv simbol borbe za opstanak i očuvanje tradicije, ili je možda sklonjeno u zaborav? To pitanje svakako zaslužuje odgovor, a mi, Beograđani, treba da se zapitamo šta možemo učiniti da podržimo ovakva naselja.
Foto: Sanja Grubanov
