Stara Mehana: Urušio se spomenik kulture
Stara Mehana u naselju Veliko Selo, u beogradskoj opštini Palilula, podignuta je u prvim decenijama 19. veka.
Ima status spomenika kulture. Danas je potpuno urušena, a prostor oko nje zarastao je u korov. Unutrašnjost Stare mehane iz 19. veka gotovo da više ne postoji. U svim prostorijama urušili su se zidovi, pod i krov sa celokupnom konstrukcijom.
Nekada je bila stecište trgovaca i meštana. Po arhitektonskom tipu predstavlja spoj moravske i vojvođanske seoske kuće. Smatra se uspešnim primerom koegzistencije ta dva, iako različita, tipa narodne arhitekture.
Po istorijskom i društvenom značaju, Stara mehana u Velikom Selu svedoči o ekonomskom stanju i društvenim stremljenjima sredine u kojoj je nastala. Ona je i važna prekretnica u razvoju novije seoske kuće, koja će dominirati Srbijom u prvoj polovini 19. veka.
Foto: Vreme.com
Samo dve u Beogradu
Naziv „stara mehana“ uobičajen je za turske hanove zidane širom Srbije. U Beogradu postoje još dve: u Velikom Selu (opština Palilula) i u Kumodražu (opština Voždovac). Obe potiču iz 19. veka i danas su ruševine.
Objekat u Velikom Selu pod zaštitom je države. Mehana u Kumodražu nema taj status.
Mediji su još prošlog leta izveštavali da se mehana u Velikom Selu urušava, iako je pod zaštitom od 2001. godine. Na sajtu Zavoda za zaštitu spomenika kulture grada navodi se da je objekat podignut početkom 19. veka, u vreme intenzivne trgovine sa Austrijom. Ističe se i njen tada monumentalni izgled, kao simbol borbe za materijalni i društveni napredak.
Foto: Vreme.com
Obećanje Vesića
Prema pisanju Beoinfa iz 2021. godine, tadašnji zamenik gradonačelnika Beograda Goran Vesić posetio je Veliko Selo. Tom prilikom obećao je obnovu Stare mehane.
Najavio je da će opština izraditi projekat sa Zavodom za zaštitu spomenika, dok bi grad finansirao radove. Planirano je da se u obnovljenom objektu otvore vrtić, biblioteka i drugi sadržaji koji nedostaju tom naselju.
Izvor: B.G./FoNet/Vreme, Foto: FoNet/Marko Dragoslavić
