Istorija nasipa na levoj obali Dunava u Beogradu
Gubitkom graničarskog statusa 1873. godine, Borča je potpala pod ugarske zakone. Bila je deo Pančevačkog sreza u torontalskoj županiji.
Borba za zaštitu od voda
Opštine Ovča i Borča bile su stalno ugrožene poplavama. Već 1876. godine tražile su izgradnju odbrambenih nasipa. Krajem 19. veka pridružuju im se i druga banatska sela. Među njima su bila Kovačica, Opovo, Čenta i Pančevo.
Zajednički odbor od 32 člana formiran je radi zaštite interesa. Oni su 1906. godine pokrenuli spor u Bečkereku. Tužili su ugarsku državu kao vlasnika ritske zemlje. Smatrali su da je država dužna da uloži prihod u nasipe.
Sudski sporovi i milionske investicije
Zbog nesloge, u parnicu je ušlo samo deset opština. Borča i Ovča su 1908. godine pokrenule i poseban spor. Prvostepena presuda bila je u njihovu korist. Međutim, drugostepeni sud je kasnije odbacio tužbu.
Ugarsko ministarstvo je ipak izradilo planove za nasipe. Troškovi su procenjeni na tadašnjih 15.373.469 kruna. Zbog ogromne sume, opštine su prvobitno odbile udruživanje. Državna pomoć je bila mala, pa je došlo do zastoja.
Dunavsko-tamiška vodna zadruga osnovana je tek 1913. godine. Nažalost, početak Prvog svetskog rata prekinuo je sve planirane radove. Pitanje isušivanja rita moralo je da sačeka mirnija vremena.
Povezivanje Beograda i Pančeva
Stvar je ponovo pokrenuta 1924. godine. Razlog je bio suvozemno povezivanje Beograda i Pančeva. Ministarstvo je odlučilo da poveže isušivanje rita sa prugom. Plan je bio da se nasipi završe pre železničkog objekta.
Projekat je završen 1927. godine uz velike zajmove. Polovinu troškova snosila je država, a drugu polovinu sami vlasnici zemlje. Ugovor o izvođenju radova potpisan je sa francuskim preduzećem „Batinjol”.
Veliki radovi i izgradnja nasipa
Radovi su počeli 5. avgusta 1929. godine. Završeni su četiri godine kasnije, u oktobru 1933. Podignut je nasip dug skoro 90 kilometara. Za ovaj poduhvat utrošeno je 13,5 miliona kubika zemlje.
Visina nasipa određena je prema rekordnom vodostaju Dunava. Glavnu radnu snagu činili su čuveni kubikaši. Mašine su korišćene samo na najtežim delovima terena. Većinu posla ljudi su obavili ručno.
Sistem kanala i crpne stanice
Odvodnjavanje je rešeno iskopom složene mreže kanala. Ukupna dužina sistema kanala iznosi 320 kilometara. Zbog ravnog terena, postavljene su i jake pumpe. One mogu da ispumpaju 16.600 litara vode u sekundi.
Danas ovaj sistem i dalje štiti levu obalu Dunava. Nasip je ostao ključna prepreka velikim vodama kod Beograda. Njegova istorija svedoči o vekovnoj borbi čoveka sa moćnom rekom.
Izvor: lobi-info.rs
