Kako je nastao Beogradski Hipodrom

Tradicija konjičkih trka u glavnom gradu mnogo je duža od samog istorijata današnjeg hipodroma.

Hipodrom je ponos grada, mesto okupljanja elite, gde konji galopiraju u savršenom spoju snage i elegancije. Za razliku od mnogih svetskih hipodroma, beogradski ima svoju posebnu istoriju. Ljubav prema konjima spajala je ljude, brišući granice između bogatih i siromašnih.

Istorija o hipodromu – od Grčke do Rima

Hipodrom (starogrčki: ιππόδρομος) bio je u staroj Grčkoj mesto koje je određeno kao trkalište konja ili konjima vučenih kola. Svojom funkcijom odgovara starorimskom cirkusu (antički sportski objekat) od kojeg se delimično razlikuje. Neki jezici su ovaj termin preuzeli i tako i danas on označava sportski objekat koji je namenjen kao trkalište konja u današnje vreme.

Hipodrom u Grčkoj – Zahvaljujući razvoju grčkih država u Grčkoj su bili sagrađeni mnogi hramovi, pozorišta, a tako i hipodrom u Olimpiji koji nažalost nije sačuvan.

Hipodrom u Rimu – Hipodrom je bio u starom Rimu nešto kao stadion u kojim su se trkali konji i njihova kola. Od amfiteatra se razlikovao time što je bio ovalnog oblika dok je amfiteatar bio kružnog oblika. Prvi je sagrađen u 1. veku na rimskom Palatinu.

Početak konjičkog sporta u Srbiji

Prve moderne konjičke trke u Srbiji održane su 1842. godine, kada je engleski konzul Lojd Džordž Hodžes organizovao trke u Beogradu. Ove trke su bile značajan događaj za tadašnje visoke krugove. Iako tačno mesto trka nije poznato, veruje se da su se održavale na Kalemegdanu.

Knez Mihailo – vizionar konjičkog sporta

Knez Mihailo Obrenović osnovao je dvorsku ergelu i nabavio nekoliko punokrvnih konja iz Mađarske. Takođe je osnivao ergele na Moravi kod Požarevca, poznatu kao Ljubičevo, u čast svoje majke.

Kako su izgledale prve trke?

Trke su se organizovale 1863. godine. Knez Mihailo je, uz pomoć inostranih iskustava, postavio pravila i organizovao prva takmičenja. Jedan od njegovih omiljenih konja, Siroj, bio je zvezda trka u Beču. Nakon što je Siroj uginuo, knez je platio 500 forinti za prepariranje njegovog kostura i poklonio ga Artiljerijskoj školi.

Prvo trkalište u Beogradu

Beogradsko trkalište izgrađeno je 1863. godine na području koje je danas gotovo u centru grada, kod Tehničkih fakulteta. Bilo je to pravo trkalište, ograđeno i sa pravilima, naspram ranijih trka koje su se održavale na livadama i poljanama. Trkalište je zauzimalo oko 1.800 metara, a knez je naredio da se ogradi.

Trke kao društveni događaj

Prve zvanične galopske trke održane su 14. aprila 1863. godine. Knez Mihailo je finansirao nagrade za pobednike. Trke su privukle brojne posetioce, a najuspešniji konji su dobijali novčane nagrade i konje iz dvorske ergele. Upis grla bio je preko svakog očekivanja i nisu se prijavljivali samo trkači iz Beograda nego iz cele Srbije. Iako je duvao jak vetar i padala kiša, na trkalište se slegao veliki broj građana.

Prema nekim procenama oko 10.000 ljudi. U prvoj oficirskoj trci bilo je 18 grla, a pobednio je pastuv Mrkov, koji je bio najbolji i u drugoj trci u kojoj je trčalo 19 konja. U to vreme nije bilo profesionalnih džokeja već su učesnike tražili među oficirima, građanima i seljacima.

Zaboravljeno groblje konja u centru Beograda

Telo preminulih konja sahranjivano je u blizini Profesorske kolonije. Natpisi na grobovima konja svedoče o njihovim zaslugama i vezama sa njihovim vlasnicima. Danas, ovo područje nosi naziv Profesorska kolonija.

Premeštanje trkališta i novo poglavlje u Topčiderskoj dolini

Ubistvo kneza Mihaila, međutim, prekinulo je odigravanje ovakvih trka na oko 20 godina. Trkalište se na ovom mestu nalazilo sve do 1906. godine, a nakon toga je premeštano u Baru Veneciju i na Banjicu. Na ovim lokacijama nije se dugo zadržalo, jer je ubrzo sagrađen i novi hipodrom u Topčiderskoj dolini.

Zasluge za izgradnju postojećeg hipodroma pripadaju Dunavskom kolu jahača „Knez Mihailo“ i Vladislavu Ribnikaru, dugogodišnjem predsedniku ovog udruženja i osnivaču lista Politika. Za organizaciju konjičkih trka, zemljište je dodelio tadašnji ministar narodne privrede Jaša Prodanović, a hipodrom je izgrađen već 1914.

Za ovo zemljište Ribnikar je vodio polemike sa profesorom Simom Lozanićem, dekanom Poljoprivrednog fakulteta, koji se zalagao da se cela Topčiderska dolina koristi za eksperimentalne potrebe fakulteta. Na kraju je na tom mestu ipak izgrađen hipodrom. Prve trke održane su neposredno pred početak Prvog svetskog rata, tokom kojeg su bile prekinute aktivnosti hipodroma.

Hipodrom između dva svetska rata

Nakon Prvog svetskog rata, hipodrom je ponovo oživeo. Prva sezona sa 16 trkačkih dana održana je nakon rata 1921. Zlatno doba hipodroma bilo je između dva svetska rata, kada su organizovane trke u čast kralja Aleksandra i Vladislava Ribnikara.

Hipodrom postaje državno preduzeće 1948. godine, da bi se od 1980. vodio kao deo Gradskog zavoda za fizičku kulturu. Zemljište, potom, Skupština grada Beograda 1988. daje u tridesetogodišnji zakup društvenom preduzeću „Hipodrom Beograd“, ali je 2008. hipodrom postao javno preduzeće čiji je osnivač grad.

JP Hipodrom Beograd – misija savremenog hipodroma

Javno preduzeće „Hipodrom Beograd“ u februaru 2008. godine osnovano je sa ciljem da se unapredi i vrati stari sjaj hipodroma. Danas, hipodrom nudi različite aktivnosti, uključujući restorane, časove jahanja i trkačke dane. Takođe, sarađuje sa regionalnim hipodromima i organizuje edukativne posete za škole i obdaništa.

Mesto susreta privrednika, prostor za nedeljno porodično druženje, Hipodrom Beograd je lako dostupan tramvajskim linijama 12 i 13, kao i autobusima koji voze do Banovog brda i Ade.

Na prostoru hipodroma ’kod Careve ćuprije’ rade tri restorana, dva kafea, održavaju se časovi jahanja, a naravno, osnovni zadatak ostaje, sem održavanja parkovskog prostora, staza, manježa i organizacija trkačkih dana.

Centar konjičkog sporta u Srbiji, Beogradski Hipodrom je počeo da uspostavlja odnose i sa ostalim hipodromima u regionu, sa željom da se etablira kao centralna tačka konjičkog sporta i na širem području.

Ostale aktivnosti koje se dešavaju na Hipodromu od kada je formirano JP jesu i stalne edukativne posete škola i obdaništa, terapijsko jahanje, organizacija različitih kompanijskih evenata i slično. Takođe, neposredan cilj je da animiraju još značajnih srpskih i međunarodnih kompanija, kao i diplomatska predstavništva zemalja sa razvijenim konjičkim sportom da postanu prijatelji JP Hipodrom Beograd.

Planovi za budućnost – povratak starog sjaja

Misija preduzeća je da Hipodrom postane centar sporta, kulture i poslovanja. Planira se osnivanje muzeja konjičkog sporta, kao i obnova trkačkih dana kako bi bili još uzbudljiviji i atraktivniji nego ranije.

Izvor Danas.rs, Kaldrma.rs, Pametnica.rs, Palilula.info