Tašmajdanska pećina – blago koje mogu da vide samo srećnici

Posetioci koji dobiju priliku da uđu u skriveno blago iz doba Panonskog mora obilaze Rimsku dvoranu, Lerov komandni centar i prirodnu pećinu staru milionima godina.

Tajne ispod beogradskog asfalta

Sa ovog mesta su Karađorđevi konjanici kretali u osvajanje Beograda. Ovde su se krili ustanici, čuvao se led i vadio kamen za gradnju prestonice. Tašmajdanska pećina krije tragove miliona godina.

Već skoro 26 godina ovo mesto je pod ključem. Retki srećnici obišli su ga uz dr Vidoja Golubovića i Zorana Nikolića, autore knjige „Beograd ispod Beograda”. Put kroz podzemlje počinje strmim stepenicama u potpunom mraku.

Rimska dvorana: Rudnik koji je gradio grad

Prva celina je Rimska dvorana. Ovde se kamen sekao još u doba Rimljana i Turaka. Upravo po turskim rečima taš (kamen) i majdan (rudnik), ovaj deo grada je dobio ime.

Iz pećine su vađeni blokovi teški nekoliko tona. Arheolozi tvrde da je od ovog kamena građena Beogradska tvrđava. Takođe, isti materijal korišćen je za kaldrmisanje prvih beogradskih ulica.

Lerov bunker: Skriveni komandni centar

Odmah uz Rimsku dvoranu nalazi se Lerova pećina. To je nemački rezervni komandni centar izgrađen 1941. godine. Objekat je bio projektovan da izdrži hemijske i biološke udare.

Bunker je imao sistem za ventilaciju, sopstvene agregate, grejanje i lift. Bio je predviđen za boravak oko 600 oficira. U komandnu salu moglo je da stane 250 ljudi, dok je za smeštaj bilo spremno tridesetak spavaonica.

Legende o blagu i filmska otkrića

Nakon rata, u ovom prostoru je otkriveno oko 40 tona filmskog materijala. Trake su predate Kinoteci, dok je ostatak inventara vremenom uništen. Postojale su i legende o sakrivenom blagu.

Tragači za blagom su 2002. godine čak iskopali tajni tunel. Stručnjaci su ga slučajno otkrili tokom provere stabilnosti zidova. Kradljivci su ga ipak brzo zamaskirali daskama i stiroporom pre dolaska policije.

Najstariji deo: Prirodna pećina i Panonsko more

Najstariji deo kompleksa je prirodna pećina ispod restorana „Poslednja šansa”. Ovde je 1806. godine bio štab vožda Karađorđa. Putopisac Feliks Kanic je još 1860. godine beležio ogromne kapacitete ovog prostora.

Na dnu se nalaze naslage šuta i kostiju sa nekadašnjeg Starog groblja. Groblje je ovde postojalo do 1886. godine. Takođe, naučnici ovo zovu „šalitrena pećina” jer se tu kopao dodatak za barut.

Budućnost podzemnog Beograda

Od 2016. godine prostorom upravlja preduzeće „Beogradska tvrđava”. Plan je da pećine postanu turistička atrakcija, ali realizacija ide sporo. Poseban značaj ima Miocenski sprud „Tašmajdan”.

Ovaj spomenik prirode bogat je fosilima školjki i morskih ježeva. On svedoči o postojanju Panonskog mora na ovim prostorima. Procenjuje se da je ovaj prirodni fenomen star između 6 i 13 miliona godina.

Izvor: politika.rs